Czy AI ogłupia ludzi? Eksperci zbadali wpływ jej na pracowników

• Eksperci ostrzegają, że pracownicy korzystający na co dzień z generatywnej sztucznej inteligencji mogą nie rozwinąć podstawowych umiejętności analitycznych i decyzyjnych.
• W efekcie rośnie ryzyko kryzysu talentów, który ujawni się dopiero za kilka lat, kiedy zabraknie ludzi zdolnych samodzielnie oceniać i korygować decyzje podejmowane przez AI.
• – Bez uczenia się poprzez realne zadania AI hamuje rozwój osądu i kompetencji, których młodzi pracownicy potrzebują, by unikać kosztownych błędów – podkreśla Kaelyn Lowmaster, dyrektor ds. badań HR w Gartnerze.

Problem jest już widoczny w działach HR. Według badania Gartner z sierpnia 2025 roku ponad 25% liderów HR zmieniło zakres ról lub wymaganych kompetencji z powodu wdrażania AI. Doświadczeni pracownicy, wspierani przez algorytmy, coraz rzadziej potrzebują pomocy młodszych kolegów. To ogranicza naturalne okazje do nauki i zdobywania doświadczenia.

ZOBACZ: Kto straci pracę przez AI? Lista zawodów zagrożonych przez sztuczną inteligencję

Zjawisko to osłabia tzw. pipeline talentów. Gdy AI przejmuje zadania podstawowe, organizacje zaczynają odczuwać brak specjalistów. Dotyczy to ról bardziej złożonych i strategicznych.

Jak firmy mogą ograniczyć „erozję kompetencji” przez AI?

Eksperci podkreślają, że kluczowa jest równowaga między wydajnością a rozwojem ludzi. Gartner wskazuje trzy obszary działań dla dyrektorów HR:

• Kanały wzajemnego uczenia się – tworzenie przestrzeni do omawiania wyzwań i błędów związanych z AI.
• Formalny transfer wiedzy – stały dostęp do doświadczonych specjalistów, nawet bez codziennej współpracy.
• Symulatory i środowiska treningowe AI – bezpieczne testowanie decyzji bez ryzyka realnych strat.

– CHRO muszą przyspieszyć naukę na wczesnych etapach kariery. W przeciwnym razie dzisiejsza wydajność odbije się na wynikach w przyszłości – zaznacza Lowmaster.

HR Tech: AI wdrażana wolniej, niż się wydaje

Choć sztuczna inteligencja bywa uznawana za standard, dane temu przeczą. Badania AMS pokazują, że 89% firm nie wdrożyło AI w kluczowych procesach rekrutacyjnych. Dzieje się tak mimo przekonania o jej znaczeniu konkurencyjnym. Raport Avature z 2026 roku wskazuje też na luki kompetencyjne i problemy zaufania do AI. Działy HR wciąż mają trudności z integracją technologii z codzienną pracą.

Zwolnienia przez AI? Dane studzą emocje

Narracja o masowych zwolnieniach nie znajduje potwierdzenia w danych. Badania Forrester pokazują, że wiele firm nie ma dojrzałych technologii AI. Nie są one gotowe do zastąpienia ludzi na deklarowanych stanowiskach. W praktyce częściej dochodzi do realokacji zadań, a nie ich likwidacji.

AI zmienia pracę, ale ludzi nadal nie da się pominąć

Wnioski są jasne. Sztuczna inteligencja zwiększa efektywność organizacji. Bez strategii rozwoju kompetencji może jednak osłabić ich fundamenty. Firmy, które dziś zachwycają się automatyzacją, jutro mogą zapłacić za brak liderów. Chodzi o ludzi zdolnych samodzielnie myśleć i brać odpowiedzialność za decyzje.

Mat. źródłowy

Gartner Survey Finds AI Will Touch All IT Work by 2030 (Gartner.com)