To może zmienić świat. USA i Izrael budują wspólną strategię AI
Stany Zjednoczone i Izrael uruchamiają strategiczne partnerstwo w sztucznej inteligencji i technologiach krytycznych. W grze są algorytmy, chipy, kosmos i bezpieczeństwo – czyli realna przewaga w globalnym wyścigu technologicznym.
- Wspólne oświadczenie rządów obu państw zostało opublikowane 16 stycznia 2026 r. i formalizuje wieloletnią współpracę technologiczną, nadając jej nową, instytucjonalną ramę.
- Jak podkreślono w dokumencie, inicjatywa ma być fundamentem projektu Pax Silica, którego celem jest zabezpieczenie kluczowych technologii przyszłości oraz budowa przewagi technologicznej.
- „Inicjatywa ta stanowi kamień węgielny partnerstwa Pax Silica, mającego na celu zabezpieczenie kluczowych pionierskich technologii i wspieranie rozwoju naukowego nowej generacji” – czytamy w oświadczeniu.
USA i Izrael. Jakie działania obejmie partnerstwo?
Partnerstwo obejmuje szerokie spektrum działań: od wspólnych badań i projektów rozwojowych, przez inwestycje publiczne i prywatne, po koordynację polityk w obszarach takich jak sztuczna inteligencja, półprzewodniki, zaawansowane technologie obliczeniowe, kosmos, robotyka, materiałoznawstwo oraz nowe źródła energii.
Szczególny nacisk położono na ochronę wrażliwych technologii badawczych i budowę „zaufanego środowiska” dla nauki i innowacji, które ma ograniczać ryzyko wycieku danych i niekontrolowanego transferu technologii.
W części poświęconej sztucznej inteligencji dokument zapowiada intensywną współpracę w zakresie uczenia maszynowego i jego praktycznych zastosowań. Wymieniono m.in. projekty związane z opieką zdrowotną, cyberbezpieczeństwem oraz systemami autonomicznymi.
Rządy deklarują także inwestycje w kapitał ludzki: wspólne programy szkoleniowe, rozwój kompetencji oraz tworzenie platform badań podstawowych i stosowanych, które mają przyciągać naukowców i inżynierów z obu krajów.
Kosmiczny sojusz między państwami. W programie współpraca w ramach Artemis
Oświadczenie odnosi się również do współpracy kosmicznej, zapowiadając jej dalsze pogłębianie w ramach Porozumień Artemis, a także do rozwoju badań nad półprzewodnikami i układami scalonymi, w które mają być zaangażowane firmy technologiczne z USA i Izraela.
Ważnym elementem jest także energetyka nowej generacji – w tym magazynowanie energii, optymalizacja sieci oraz inne zaawansowane systemy, kluczowe dla stabilności gospodarczej i infrastrukturalnej.
Koordynacją wdrażania całego partnerstwa ma się zająć Grupa ds. Wspólnego Rozwoju Gospodarczego, pełniąca funkcję głównego komitetu sterującego. To ona ma wyznaczać priorytety, tempo prac oraz kierunki dalszego rozwoju współpracy.
Współpraca ważna dla obu narodów
W końcowej części dokumentu podkreślono, że „niniejsze Ramy Strategiczne odzwierciedlają przekonanie, że strategiczne partnerstwo USA–Izrael w istotny sposób przyczynia się do dobrobytu gospodarczego i bezpieczeństwa obu narodów”.
Jednocześnie rządy zastrzegają, że oświadczenie ma charakter deklaracji intencji i nie tworzy prawnie wiążących zobowiązań finansowych ani prawnych. Realizacja poszczególnych elementów partnerstwa będzie zależna od krajowych regulacji oraz procedur legislacyjnych.
Mimo to skala i zakres zapowiedzianej współpracy jasno sygnalizują, że sztuczna inteligencja i technologie krytyczne stają się jednym z głównych filarów strategicznej polityki obu państw.
